Woensdag, 15 juli, 2026

18.00 – 20.30

Hoe organiseren … en unioniseren?!

Hoe organiseren … en unioniseren?! is een traag leesgezelschap dat deze zomer begint en doorloopt tot in de herfst, georganiseerd door Varia met bijeenkomsten op drie locaties in Rotterdam: A Tale of A Tub, Extra Practice en KIOSK, en een afsluitende bijeenkomst in Utrecht bij Four Siblings.

Ons boek is Art Work: Invisible Labour and the Legacy of Yugoslav Socialism van Katja Praznik. De keuze viel op dit boek vanwege de historische beschrijving van arbeidsregulering in de cultuursector in het socialistische Joegoslavië, en vanwege Prazniks voorstellen over hoe vooropgezette ideeën over ‘creativiteit’ uitbuiting in de kunst kunnen bestendigen. We stellen deze leesgroep ook voor als een reactie op vragen, zorgen en ideeën die negen collectieven deelden tijdens het evenement ‘How to Organise?’, waar we middelen en strategieën voor collectieve veerkracht deelden en samen droomden over manieren om verder te gaan.

Je bent welkom om deel te nemen aan een willekeurig aantal van de 4 voorgestelde leesgroepen. Er wordt tijdens de bijeenkomst gelezen, niet van tevoren. We lezen in het Engels, maar het gesprek kan in meerdere talen verlopen. Het leesgezelschap staat open voor iedereen, maar kan vooral interessant zijn voor mensen die betrokken zijn bij arbeidsomstandigheden, zelforganisatie en collectief werk, en bij de vraag hoe je deze inspanningen kunt voortzetten.

In juli en augustus lezen we: Inleiding: The Paradoxical Visibility of Yugoslav Art Workers, or Should Artists Strike? Hoofdstuk 1: The Autonomy of Art and the Emancipation of Artistic Labour Hoofdstuk 2: A Feminist Approach to the Disavowed Economy of Art

Meer over het boek: ‘In Art Work zet Katja Praznik zich af tegen het westerse begrip van kunst – als een passie voor zelfexpressie en een activiteit uit liefde, zonder enige zorg voor de financiële aspecten – en pleit ze in plaats daarvan voor een benadering van kunst als een vorm van onzichtbare arbeid. Door te focussen op de ervaringen van kunstwerkers en de geschiedenis van arbeidsregulering in de kunst in het socialistische Joegoslavië, helpt Praznik de tegenstrijdigheid in het hart van artistieke productie en de oorsprong van de mystificatie van kunst als arbeid te verhelderen.’